Gelişimsel dil bozukluğu, herhangi bir anatomik, nörojenik veya organik neden olmadan çocuğun alıcı ve ifade edici dil becerilerinin yaşıtları ile uyumlu olmamasıdır.
Down Sendromu, Otizm Spekturum Bozukluğu, Ms hastalığı gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen dil bozukluklarını içermektedir.
3-4 aylıkken çevresindeki kişilere veya oyuncaklara ilgi göstermeme
6-9 ay arası babıldamaların olmaması
1 yaşına geldiği zaman ismini anlamaması
1 yaşına kadar "bay bay" gibi jestleri kullanmaması
15 ay civarında en az 1-3 kelime üretememesi
18 aylıkken en az 6-10 kelime üretememesi (beklenen yaklaşık 20 kelime)
1 yaşında bir basamaklı komutları yerine getirememesi
2 yaşında iki basamaklı komutları yerine getirememesi
2 yaşında eylemleri de içeren en az 100 kelimesinin olmaması
2 yaşında iki kelimeyi yan yana kombine edememesi
2 yaşında konuşma anlaşırlığının % 50 olmaması,
27 aya kadar iki kelimeli cümle kuramaması, (beklenen 18-22 ay arası)
2 yaşında bebeği beslemek gibi –miş, -mış lı oyunların başlamaması
3 yaşında 4 kelimeli cümle kuramaması
3 yaşına geldiği zaman Ne?, Nerede? Kim? Niçin sorularını anlamaması
3 yaşında soru sormaması
3 yaşında konuşma anlaşırlığının % 75 olmaması,
4 yaşında üç basamaklı komutları yerine getirmemesi
4 yaşında 4-5 kelimeli cümle kurmaması
Konuşmasında tekrarlamalar veya farkedilebilir çekinmeleri olması
4 yaşında konuşma anlaşırlığının % 100 olmaması,
5 yaşında bir hikayeyi anlatamaması
Kelime dağarcığının gelişiminde sınırlılık göstermesi
7 yaşında üst düzeyde bir hikaye anlatamaması
Okulda başarısız bir performans göstermesi
İfade edici ve alıcı dil gelişimi arasında belirgin bir fark olması
Herhangi bir yaş döneminde dil/konuşma ve sosyal iletişiminde geriye gidişlerin olması
Dikkat problemleri
Motor problemler
Okur yazarlıkla ilgili problemler
Davranış problemleri
İşitsel işlemleme bozuklukları eşlik edebilmektedir.
Toplumumuzda yaygın olan yanlış bir inanış vardır. "Babası da geç konuştu." "Amcası da geç konuştu." "Bir kaç ay daha bekleyelim." "Nasıl olsa konuşur."
Fakat bu son derece yanlış bir yaklaşımdır. Çünkü bu bekleme süresi, altında yatan Otizm Spektrum Bozukluğu vb. daha büyük problemlerin tespitini ve müdahale süresini geciktirdiği için dikkat problemlerinden başlayıp, öz güven kaybı gibi daha farklı sorunlarında ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir.
Bu nedenle gecikmiş konuşma belirtisi görüldüğü ilk an müdahale sürecine başlanmalıdır.
Dil bozukluklarına müdahalede çocuğun bireysel özellikleri ön plana alınarak uygun olan terapi yöntemi belirlenmelidir.
Çevresel düzenlemeler
Klinisyen ve çocuk merkezli yaklaşımlar
Ebeveyn ve çocuk arasındaki etkileşimi düzenleyen stratejiler ile müdahale edilebilmektedir.